Emredilen ibadet hem boyun eğişi hem sevgiyi içerir; Allah’a en ileri derecede boyun eğmeyi O’na…

Söz sahibi: İbn Teymiyye

Selef ve Âlimler

Emredilen ibadet hem boyun eğişi hem sevgiyi içerir; Allah’a en ileri derecede boyun eğmeyi O’na en ileri derecede sevgiyle birleştirir. Sevginin son mertebesi, insanın sevdiğine kul olma hâlidir; başlangıcı ise kalbin sevgiliye bağlanması olan alâkadır. Ardından kalbin ona doğru akıp yönelmesi anlamındaki sabâbe, sonra kalpte yerleşip kalan sevgi olan ğarâm, ardından aşk gelir; son mertebe de insanın sevdiğine kul olma hâlidir. “Teymullah”, yani “Allah’ın kulu” denir; müteyyem de sevdiğine kul olmuş kişidir. Bir insan, nefret ettiği birine boyun eğerse ona ibadet etmiş olmaz; bir şeyi sevip ona boyun eğmezse de ona ibadet etmiş olmaz; nitekim insan çocuğunu ve dostunu sevebilir. Bu yüzden Allah’a ibadette bu iki unsurdan yalnız biri yeterli değildir: Kul Allah’ı her şeyden daha çok sevmeli ve O’nu her şeyden yüce tutmalıdır; tam sevgiye ve boyun eğişe yalnız Allah layıktır. Allah’tan başkası uğruna duyulan her sevgi bozuk, Allah’ın emri dışında gösterilen her yüceltme batıldır.

İbadetin sözlük anlamındaki boyun eğişten, sevgiyle birlikte gerçekleşen emredilmiş kulluğa geçer; sevginin basamaklarını ve Allah’a mahsus tam sevgi ve boyun eğişi açıklar.