Seçilmiş sözler
Söz
“Aranan şeyin değeri, sonuçlarının değeriyle; önemi, faydalarının çokluğuyla ölçülür.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 13
Söz
“Gönüller farklı alanlarla ferahlar, tek bir alandan ise usanır.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 13
Söz
“Kazanılmış akılda bu iki yön birleşirse —keskin zekânın iyi sezgiyle, sağlam zihnî yatkınlığın iyi hazır kavrayışla geliştirdiği yön ile kullanımın uzun tecrübelerle ve zamanın …”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 24
Söz
“Keskin zekâ ve hile kınanır; çünkü bunları kullanan kişi aklının üstünlüğünü kötülüğe harcamıştır. İyiliğe yöneltseydi övgüye değer olurdu.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 25
Söz
“Bil ki kazanılmış akıl, doğuştan gelen akıldan ayrılamaz; çünkü onun ürünüdür.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 26
Söz
“Hevâ iyilikten alıkoyar ve akla karşıttır.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 29
Söz
“Akıllı kişi bu iki yoldan aldanır; sonunda hevânın hükümleri onun üzerinde etkili olur.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 30
Söz
“Hevâ baskın ve helâk yollarına sürükleyici olduğundan, akıl ona karşı gözetleyen ve mücadele eden bir bekçi kılınmıştır.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 30
Söz
“Nefis, hevanın sonuçları kendisine bildirildiği için akla boyun eğdiğinde, hevâ çok geçmeden akıl tarafından yenilgiye uğratılır.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 31
Söz
“İlk sebebi kökten gidermenin yolu, kalbinin düşüncesini gözünün bakışına hakem kılmasıdır.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 32
Söz
“Bu, düşüncenin karışık olanı ayırt etmekle meşgul olması ve kolay bulduğunu izleyerek rahatlık aramasıdır.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 32
Söz
“İki seçenek ona karışık gelirse, kendisine daha sevimli olanından kaçınsın ve daha kolay gelenini bıraksın.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 33
Söz
“Sonra nefsi, sevdiğini doğru ve arzuladığını güzel göstermesinden dolayı şüpheyle sorgulamalıdır.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 33
Söz
“Çünkü kibir ve kendini beğenmişlik erdemleri elden alır, kötülükleri kazandırır. Bu ikisinin egemen olduğu kişi öğüt dinlemez, terbiye de kabul etmez.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 236
Söz
“Kibire gelince: nefrete yol açar, yakınlık kurmaktan alıkoyar ve kardeşlerin gönüllerini kinle doldurur.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 236
Söz
“Kendini beğenmişlik güzellikleri gizler, kusurları açığa çıkarır, kınanmaya yol açar ve erdemlerden alıkoyar.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 237
Söz
“Kibrin çeşitli sebepleri vardır. En güçlü sebeplerinden bazıları üstün konum, buyruğunun geçmesi ve denkleriyle az görüşmektir.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 239
Söz
“Bu da akıllı kişinin nefsinin övgüyle coşmasını önlemesi ve onu kendisi hakkındaki övgüleri doğru saymaktan alıkoyması gereken bir husustur.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 240
Söz
“Erdemlerin temeli ve edeplerin kaynağı akıldır.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 17
Söz
“Bil ki, işlerin hakikatleri akılla kavranır; iyi ve kötü işler onunla birbirinden ayırt edilir.”Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 18